İnsanlık, sayıların gizemli dünyasını keşfetmeye başladığından beri, “asal sayılar” (sadece kendisine ve 1’e bölünebilen sayılar) her zaman en büyük bilmece olmuştur. Bu sayılar, matematiğin yapı taşlarıdır; ancak bir sayının asal olup olmadığını belirlemek, sayılar büyüdükçe… Sayıların Eleği: Eratosthenes Kalburu ve Asal Sayı Algoritmalarının Kökeni
Syracuse’lu Arşimet, matematik tarihinin en büyük dehalarından biri olarak kabul edilir. Birçok icadı ve teorisi olmasına rağmen, bizzat kendisinin en çok gurur duyduğu ve mezar taşına kazınmasını istediği keşfi, bir küre ile onu çevreleyen silindir… Geometrinin Zirvesi: Arşimet’in Küre ve Silindir Hacmi Keşfi
İnsanlık tarihi boyunca hiçbir sayı, Pi sayısı (π) kadar merak uyandırmamış ve araştırmacıları peşinden sürüklememiştir. Pi’nin hesaplanması: Dairenin çevresinin çapına olan o gizemli oranı, antik çağlardan modern süper bilgisayar çağına kadar bilimin en büyük meydan okumalarından biri… Matematiğin Sınırlarını Zorlamak: Arşimet ve Pi’nin hesaplanması ve İntegral Hesabın Şafağı
Matematik dünyasının en zarif ve sarsılmaz gerçeklerinden biri, sayıların yapı taşları olan asal sayıların asla son bulmadığıdır. Yaklaşık 2300 yıl önce İskenderiyeli Öklid tarafından ortaya konan bu Asal sayıların sonsuzluğu kanıtı, sadece bir matematiksel sonuç… Sayıların Bitmeyen Gizemi: Öklid ve Asal Sayıların Sonsuzluğu Kanıtı
İnsanlık tarihinde, İncil’den sonra en çok basılan, çevrilen ve okunan kitabın bir matematik kitabı olduğunu biliyor muydunuz? MÖ 300 dolaylarında İskenderiye Kütüphanesi’nde çalışan Öklid tarafından kaleme alınan “Elemanlar” (Stoicheia), sadece bir geometri kitabı değildir. O, bugün “mantıksal çıkarım”… Bilimin Mimarı: Öklid’in Elemanlar’ı ve Aksiyomatik Düşüncenin Zirvesi
Matematik tarihinde öyle bir formül vardır ki, dünyanın neresine giderseniz gidin, hangi dili konuşursanız konuşun aynı gerçeği haykırır. Mimarların projelerinden denizcilerin rotalarına, video oyunlarının grafiklerinden GPS sistemlerine kadar her yerde karşımıza çıkan bu kadim kural… Geometrinin Evrensel Alfabesi: Pisagor Teoremi ve Medeniyetin İnşasındaki Rolü
Kök 2‘nin irrasyonelliği: Matematik tarihi, genellikle doğrusal bir ilerleme olarak algılanır. Ancak bu tarihin içinde öyle anlar vardır ki, mevcut tüm sistemin temelinden sarsılmasına neden olmuştur. Bu sarsıntıların en büyüğü, antik Yunan’da, İtalya’nın güneyindeki Kroton… Sayıların Kırılma Noktası: Kök 2’nin İrrasyonelliği ve Matematiksel Devrim
Günümüzde zamanı ölçerken bir saatin 60 dakika, bir dakikanın ise 60 saniye olduğunu kanıksarız. Bir daireyi 360 dereceye bölerken de aslında binlerce yıllık bir mirasın taşıyıcılığını yaparız. Modern dünyanın dijital temeli ikilik (binary) ve günlük… Matematiğin Kadim Dili: Altmışlık (Sexagesimal) Sayı Sistemi ve Medeniyetin İnşasındaki Rolü
1. Soru Neden Hâlâ Açık? Yapay zekâ, sembolik sistemlerden derin öğrenmeye kadar uzun bir yol kat etti. Mantıkla başladı, olasılıkla devam etti, veriyle öğrendi ve büyük modellerle etkileyici sonuçlar üretti. Ancak bu teknik ilerlemenin sonunda… Yapay Zekâ Düşünüyor mu? Yapay Zekâ – Bölüm 6
1. Makine Öğrenmesinin Tıkanma Noktası Bir önceki bölümde ele alındığı gibi, makine öğrenmesi 2000’li yılların başında önemli başarılar elde etmişti. Ancak bu başarılar büyük ölçüde özellik çıkarımına dayanıyordu. Yani: Bu yaklaşım; metin, görüntü ve ses gibi yüksek… Derin Öğrenme ve Büyük Modeller: Neden Şimdi? Yapay Zekâ – Bölüm 5